DISLEKSI – OZEL OGRENME BOZUKLUGU NEDİR?

0
466

Çocuklardaki öğrenme bozuklukları çoğu zaman öğretmenler ve veliler tarafından zeka geriliğiyle karıştırılıyor. Çocuğunuz okumayı yazmayı öğrenemiyorsasağıyla solunu ayırt edemiyorsa hemen geri zekalı diye damgayı basmayın.Belkide bu durum “disleksi” ya da öbür tanımıyla özel öğrenme bozukluğundan kaynaklanıyordur.Türkiye de yanlızca ilkokul çağında sayıları 1 milyon civarında olduğu tahmin edilen dislektik çocukların büyük çoğunluğu normal veya normalin üzerindeki düzeyde zekaya sahip. Disleksinin nedeni henüz tam olarak bilinemiyor ancak beyne ait duygusal veya davranışsal bozukluktan kaynaklanan akademik becerilerde gerilik olarak tanımlanıyor. Erkek çocuklarda kızlara nazaran 4 kat daha fazla görülüyor.Türkiye de ise bu tür çocuklar genellikle hiperaktif (dikkat dağınıklığı olan) çocuklarla karıştırılıyor.

Metin 5 yaşında konuşmaya başlayabilmiş okul çağının gelmesiyle de bazı sorunlarının olduğu ortaya çıkmış.Bütün arkadaşları okumaya başladığı halde o hala okumayı çözemiyordu.Harfleri ters yazıyorders dinlemiyor ve de “arkadaşlarıyla iyi geçinemiyordu.Çevresindeki herkez annesi de dahil olmak üzereonun geri zekalı olduğunu düşünüyordu.Metin bütün çabalara rağmen yanlış yazmaya sağını solunu karıştırmaya devam etti.Sınıf öğretmenin tavsiyesi üzerine özel öğretmen tutuldu.Ancak özel öğretmen de birkaç ders sonra artık gelemeyeceğini aksi taktirde cinnet geçireceğini söyleyerek ailesini daha da telaşlandırdı.Bunun üzerine annesi Metin i zeka testi uygulatmak üzere Cerrahpaşa Çocuk Psikiyatrisi bölümüne götürmüş. Sonuçta Metin in zeka seviyesinin normalin çok üstünde olduğu ortaya çıkmış ve buradaki uzmanlar Metin e doğru teşhisi koymuş : Dislektik.

Çoğunlukla normal ya da üstün zekalı çocukların “geri zekalı” damgasını yemesine neden olan disleksi genellikle okul çağında farkedilebiliyor.Ülkemizde de yeni yeni tanınan bu hastalığın öğretmenler ve veliler tarafından yeterince bilinmemesi bu durumu daha da zorlaştırıyor.

9 yaşındaki Oğuz televizyondaki bütün açıkoturum ve belgeselleri başından sonuna kadar izliyor araştırmacıboş zamanlarını bilim ve teknik ansiklopedilerini okuyarak geçiriyor.Zeka düzeyi ise normalin çok üstünde. Ancak Oğuz okula başladığı ilk yıl diğer dislektik çocuklar gibi ne okuyabilmiş ne de yazabilmiş. Annesi okuldan almayı düşünmüşöğretmeni ise sabredin açılacaktır demiş. Oğuz şu anda okuma-yazma biliyorancak bazen ters yazıyor veya okurken satır atlıyoryön bulma problemleri de halen geçmemiş.

Öğrenme bozukluğu olan çocukların sorunlarının derecesi farklı olmasına rağmen hepsinin ortak yanı normal veya normalin üzerinde zekaya sahip olmaları. Ancak okumayı-yazmayı öğrenmede harfleri ve sembolleri hatırlamada zorluk çekerler. Harfleri ters çevirirler 8 bal yerine dal pasta yerine basta gibi ) veya kelimedeki haflerin sırasını değiştirirler (için yerine çini gibi) .

Heceleme hatası yaparlar el yazılarının okunması çok güçtür. Ayrıca çok unutkandırlar. Okulda defterlerini kalemlerini aaaalerini unuturlar. Sakar ve dalgın olabilirler. Matematik problemini siz sorarsanız çözer de kendisine verirseniz çözemez. Çarpım tablosunu öğrenmede zorlanır ona 6->9 7->4 15->51 gibi görünür. Toplama yerine çarpma yaptığı toplamaya soldan başladığı görülür. Bazen yazıların aynada aksetmesi gibi ters yazarlar.

Türkiye de 5 yıldır bilinen disleksinin tedavisi mümkün. Zekaları normal veya normalin üzerinde olduğu halde akademik beceri kazanamayan bu çocuklar uzman bir pedagogun katılımıyla uygulanan grup veya bireysel terapilere katılarak tedavi ediliyorlar. Ama öncelikle teşhisi doğru koymak gerekiyor. Oysa disleksi Türkiye de öğretmen ve veliler tarafından yeterince tanınmıyor bu da işleri zorlaştırıyor. Milli Eğitim Bakanlığı bu konuda 1992 yılında rehber öğretmen ve diğer ilgili öğretmenlereokullarda hizmet içi eğitim verilmesini kararlaştırdı. Bu konuda Davranış Bilimleri Merkezi çocuk psikoloğu Şeniz Pamuk şunları söylüyor: “Disleksinin ülkemizde tedavisi için çok az sayıda yer mevcutancak bazı hastanelerin psikiyatri bölümlerinde ve davranış bilimleri merkezlerinde bu konudaki uzman kişiler bu tedaviyi sağlıyabiliyorlar. Örneğin İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri bölümünde haftada bir gün birer saatten bireysel veya grup terapileri uygulanıyor.Çocuğun probleminin yoğunluğuna ve de motivasyonuna bağlı olarak bazılarında 6 aylık bir tedavi yeterli olabilirken bazılarında tedavi 3-4 yıl sürebiliyor. Genellikle bireysel olarak çocuk ve psikiyatristin ikili yürüttüğü tedaviye daha sonraları diğer çocuklar da eklenerek grup halinde sosyalleşme sürecine geçiliyor”.

Çevrenize baktığınız zaman her çocuğun farklı yapıda olduğunu görürsünüz. Kimisi hızlı koşabilir kimisi yavaş kimisi en güç problemleri kısa sürede çözer kimisi daha geç. Boyları saç rekleri ağırlıkları hep farklıdır. Disleksili çocuklar da bu farklılıklara sahiptir. Bu çocukların da diğerlerinden farklılıkları öğrenme-algılama bozukluklarının olmasıdır.

İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Pedagogu Ümran korkmazlar disleksinin ailelere ve öğretmenlere anlatılarak aydınlatılması gerektiğini söylüyor: “Beyin ilginç bir organımızdır ve yaş küçük olduğu oranda da elastikdir. Bu çocuklar okumayı yazmayı zorlukla öğrenirler ama öncelikle ailenin öğretmenin ve arkadaşlarının anlayış ve desteğine ihtiyaç duyarlar. İyi kullandıkları yeteneklerini ön plana çıkarmak atılacak ilk adımlardandır. Özel öğrenme bozukluğu Türkiye de ortalama % 5-10 civarında yani 40 kişilik bir sınıfta 2 çocukta disleksi var demektir. Bu çocuklara özel psiko-pedagojik yaklaşımla yardım edilmeli disleksi bir hastalık değil de çözülmesi gereken bir yumak olarak görülmelidir.”

Dislektik çocuk;

• Harfleri ya da rakamları ters algılar.Örneğin 3 rakamını E harfi gibiveya 6 rakamını 9 olarak görür

• Okurken ve yazarken satırları veya sözcükleri atlar

• Uzaklık ve derinlik algılamasında sorunları vardır.Bu nedenle eşyalara çarpabilirsandalyelerden düşebilirler

• Yön tayin edemezsürekli saği solu karıştırırlar

• Benzer sesleri birbirine karıştırırörneğin soba yerine sopa kova yerine kofa der

• Günleri ard arda sayamaz

• Ödevlerini yapmayı unutursürekli hatırlatmak gerekir

• Kendisini çok zor ifade ederkelimeleri sıralayıpcümle oluşturmakta güçlük çeker

• Önce-sonra dün-bugün gibi kavramları karıştırır

• Arkadaşları ile olan ilişkileri genellikle bozuktur

• Değişikliklere uyum sağlayamaz.

Disleksi Tedavisi

Disleksi tedavisinde önemli olan çocuğun durumunu anlayabilmek ve bu duruma uyum sağlayabilmektir. Ailenin eğitimi ön planda gelir. Çocuğa yönelik olarak sosyal beceri kazandırma, destekleyici terapi ve gereğinde ilaç tedavisi uygun bir yaklaşımdır.

 

Bu yazılarımızı da okumak isteyebilirsiniz:

Duygusal Zekâ Ve Duygusal Öğrenme

Öğrenmeyi Nasıl Öğrenmek Lazım?

Öğrenmeyi Öğreten 9 Taktik

Sayıları Hiç Böyle Görmemiştiniz!

Matematik İçin Ne Demiş?

Yabancı Dil Öğrenmenin En Pratik Taktikleri

Güçlü Öğrenme İçin Ne Yapmalı?

Nasıl Öğreniyor Neden Unutuyoruz?

Kavrama ve Anlamanın 3 Düzeyi

Aktif Öğrenme

Uyurken Bile Öğrenmek İster misiniz?

Hızlı Çekim Bir Motivasyon Terapisi

Kalıcı Bilginin Adresi: Aktif Öğrenme

Öğrenmenizi Kolaylaştıracak 10 Süper Teknik

Matematiksel Öğrenme Bozukluğu

Kolay Öğrenme Teknikleri

Okul Sıralarında Etkili Öğrenme ve Öğretme Yolları

Dahilerin Hastalığı: Öğrenme Bozukluğu

Başarı Yolunu Kesen Öğrenme Bariyerleri

Yenile Yenile Yenmeyi Öğrenmek!

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı yazınız