RECAİZADE MAHMUD EKREM

0
281

(1847-1914)

 

 

Tanzimat döneminin önemli edebiyatçılarından biri olan Recaizade Mahmut Ekrem 1 Mart 1847’de İstanbul’da doğdu. 1858’de Mekteb-i İrfan’da öğrenimini tamamladı. Hariciye Mektubi Kalemi’ne memur olarak girdi. Bu görevi sırasında Namık Kemal ile tanıştı ve onun yönetimindeki Tasvir-i Efkar gazetesinde yazmaya başladı. 1867’de Namık Kemal Avrupa’ya kaçarken gazetenin yönetimini Recaizade Ekrem’e bıraktı. Siyasetle ilgilenmedi ve kendisini tamamen edebiyata verdi. Yazılarını Ahmet Mithat Efendi’nin çıkardığı Dağarcık dergisinde yayımlamaya başladı. Batı edebiyatından çevirmeler yaptı. Hayattayken üç oğlunun ve özellikle de Nijad’ın ölümüyle yıkıldı.

 

1877’de Şura-yı Devlet (Danıştay) üyeliğine getirildi. Mülkiye Mektebi’nde başladığı öğretmenlik mesleğini Galatasaray Sultanisi’nde sürdürdü. Bu okullarda verdiği derslerin notlarını Talim-i Edebiyat kitabında topladı. Bu kitap özellikle şiir konusunda getirdiği yeni bakış açısı ile önemli bir yapıttır. 31 Ocak 1914’te İstanbul’da vefat etti. Öldüğünde Meclis-i Ayan üyesiydi. Recaizade Ekrem’in Türk edebiyatına önemli katkılarından biri de 1895’ten sonra öğrencilerini Tevfik Fikret’in yönetiminde Servet-i Fünun dergisi çevresinde toplaması ve Edebiyat-ı Cedide’nin doğuşuna öncülük etmesidir.

 

Ölümünden sonra yayınlanan komedisi “Çok Bilen Çok Yanılır” en yetkin tiyatro oyunu sayılır. Sanatta güzellik ilkesine bağlı kaldı. Sanat için sanat anlayışını savundu. Doğaya dönük, insanı doğa içinde ele alan şiirler yazdı. Aşk ve ölüm temalarını işledi. Eski-yeni edebiyat tartışmalarının merkezinde yer aldı. Edebiyatımızın yenileşme ve gelişmesinde önemli katkıları oldu. Tek romanı Araba Sevdası Türk edebiyatında gerçekçi romanın ilk örneklerinden biri sayılır.

 

Eserleri:

Şiir: Name-i Seher, Yadigar-ı Şebab, Zemzeme (3 cilt) Roman: Araba Sevdası. Öykü: Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi, Şemsa. Oyun: Afife Anjelik, Vuslat Yahut Süreksiz Sevinç, Çok Bilen Çok Yanılır, Diğer eserleri: Talim-i Edebiyat, Takdir-i Elhan, Pejmürde, Nijad-Ekrem.

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı yazınız