HEZARFEN AHMED ÇELEBİ

0
315

Osmanlı Devleti zamanında yetişen ve dünyada ilk olarak uçmayı başaran Türk bilginidir. Ne zaman ve nerede doğduğu bilinmeyen Ahmed Çelebi’nin hayatı hakkında malûmat yok denecek kadar azdır. Padişah IV. Murad döneminde İstanbul’da yaşamıştır; ama yaşamı hakkında yeterli bilgi yoktur. Evinde çeşitli konularda deneyler yaptığı, geniş bilgi sahibi olduğu, bu yüzden de halk tarafından kendisine “bin fenli” anlamına gelen Hezarfen şanı verildiği bilinmektedir.

 

1623- 1640 yılları arasında saltanat süren Sultan IV. Murad zamanında yaşamış olup meşhur gösterisini yine bu Sultan huzurunda yapmıştır. Fen alanındaki geniş bilgi ve tecrübesi ile halk arasında “Hezarfen” yani bir fenli diye bilinen Ahmed Çelebi; araştırma yapmaktan yılmayan, yiğit, akıllı ve bilgili bir kişiydi. Hezarfen Ahmed Çelebi’den önce havacılık tarihinde ilk olarak ünlü bir Türk bilgini olan İsmail Cevheri; kollarına kanat takarak ilk uçma denemesini yapmışsa da bu deneme ölümle sonuçlanmıştı. İlk uçan Hazarfen Ahmed Çelebi, bu Türk bilgininin hayatını ve neden başarısızlığa uğradığını iyice inceledikten sonra aynı düşünceyi gerçekleştirmek için harekete geçti. Bilhassa hava akımları ve kuşların uçuşunu inceleyerek çalışmalarını geliştirdi.

 

Nihayet tarihi uçuşunu yapmak üzere Okmeydanı’na gelen Ahmed Çelebi’yi seyreden Sultan Murat Han da Sarayburnu’ndaki Sinan Paşa Köşkü’nde yerini aldı. Ahmed Çelebi’ Okmeydanı’nda rüzgarın şiddetinde kartal kanatlarıyla sekiz, dokuz kere havada pervaz ederek talim etmiştir. Daha sonra Galata Kulesi’nin en yüksek noktasına çıktı ve kendini boşluğa bırakıverdi. Kalk dehşet içinde manzarayı seyrediyordu. Sultan Murat Han Köşkü’nden temaşa ederken, Ahmed Çelebi Galata Kulesi’nin zirvesinden lodos rüzgârlarıyla uçarak Üsküdar’da Doğancılar Meydanı’na indi. Bu başarısından dolayı IV. Murat Han kendisine bir kese altın ihsan etti. Ama elinden her iş gelebilen ve uçabilen bu adamın korkulacak bir kişi olduğu yargısına vararak onu Cezayir’e sürdü. Hezarfen Ahmed Çelebi yaşamının geri kalan bölümünü burada geçirdi.

 

Bu uçuş hakkındaki belgeler maalesef şimdiye kadar sadece Evliya Çelebi’nin büyük Seyahatname’sindeki ifadesinden ibarettir. Evliya Çelebi seyahatnamesinde, bu durumu köşkünden seyreden ve deneyin başarıyla sonuçlandığını gören IV. Murad’ın, Ahmed Çelebi için, “Bu adem pek havf edilecek bir ademdir, her ne murad ederse elinden gelür, böyle kimselerin bakaası caiz değil” dediğini yazar.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı yazınız